Powyższe oznacza, że zakład ubezpieczeń z tytułu zawartej umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, nie odpowiada wyłącznie za szkody:

a) polegające na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie mienia, wyrządzone przez kierującego posiadaczowi pojazdu mechanicznego; dotyczy to również sytuacji, w której posiadacz pojazdu mechanicznego, którym szkoda została wyrządzona, jest posiadaczem lub współposiadaczem pojazdu mechanicznego, w którym szkoda została wyrządzona;

Analizując powyższe wyłączenie w pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na fakt, że dotyczy ono wyłącznie mienia poszkodowanego.  Wyrządzone zaś przez kierującego pojazdem szkody na osobie posiadacza pojazdu (który np. jest pasażerem posiadanego przez siebie pojazdu) w każdym przypadku będą rekompensowane w ramach ubezpieczenia OC.

Opisane powyżej wyłączenie obejmuje zarówno sytuację, w której kierujący i posiadacz pojazdu poruszają się jednym samochodem jak i sytuacje, w której w wypadku biorą udział dwa pojazdy należące do tej samej osoby.

Ważne: Zakład ubezpieczeń ponosi odpowiedzialność gwarancyjną wynikającą z umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody na osobie wyrządzone przez kierującego pojazdem, w tym także pasażerowi będącemu wraz z kierowcą współposiadaczem tego pojazdu, bez względu na stopień łączących je więzi i relacji!

b) wynikłe w przewożonych za opłatą ładunkach, przesyłkach lub bagażu, chyba że odpowiedzialność za powstałą szkodę ponosi posiadacz innego pojazdu mechanicznego niż pojazd przewożący te przedmioty;

Zakład ubezpieczeń nie ponosi odpowiedzialności za szkody powstałe w przewożonych odpłatnie przesyłkach czy też bagażu. Zakład ubezpieczeń odpowiada jednak zawsze za szkody spowodowane ruchem pojazdu w towarach, przesyłkach, bagażach przewożonych przez inny pojazd mechaniczny.

Ważne:  Wyłączenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń nastąpi jedynie przy spełnieniu warunku odpłatności przewozu rzeczy. Jeśli bowiem przewożone są one wraz z pasażerem bez dodatkowej opłaty, zakład ubezpieczeń ponosi odpowiedzialność za ich uszkodzenie lub utratę spowodowane ruchem pojazdu przewożącego!

c) polegające na utracie gotówki, biżuterii, papierów wartościowych, wszelkiego rodzaju dokumentów oraz zbiorów filatelistycznych, numizmatycznych i podobnych;

Większość z przedstawionych w omawianym punkcie przedmiotów nie stwarza większych trudności interpretacyjnych.

W doktrynie przyjmuje się przykładowo, że istotną cechą biżuterii jest jej ozdobny, a nie użytkowy charakter, tym też kryterium należy się posługiwać w każdej odrębnej sprawie.

Ważne: Zdaniem Sądu Najwyższego do biżuterii nie zalicza się zegarka, choćby wykonany był ze złota!

d)  polegające na zanieczyszczeniu lub skażeniu środowiska.

Poza czterema wskazanymi przypadkami zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń ma charakter absolutny. Jeśli odmowa uznania odpowiedzialności ubezpieczyciela budzi wątpliwości warto skorzystać z pomocy adwokata lub radcy prawnego. Profesjonalna pomoc prawna z pewnością  usprawni proces likwidacji szkody.

Artykuł Wyłączenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń pochodzi z serwisu Fundacja Instytut Państwa i Prawa.

Przywrócenie pojazdu do stanu poprzedniego, wg utrwalonego stanowiska SN, polega na przywróceniu rzeczy uszkodzonej do stanu poprzedniego polega na doprowadzeniu jej do stanu używalności w takim zakresie, jaki istniał przed wyrządzeniem szkody.

Ważne: Poszkodowany nabywając części zamienne nie ma obowiązku poszukiwać sprzedawcy oferującego je najtaniej.

Ważne: Poszkodowanemu przysługuje faktycznie poniesiony koszt robocizny obowiązujących w wybranym przez poszkodowanego warsztacie. Nie jest dopuszczalne przyjmowanie uśrednionej stawki.

Dla poszkodowanego powyższe wiąże się z prawem do wymiany uszkodzonych w wypadku komunikacyjnym części na części identyczne, jakie posiadał wcześniej w swoim pojeździe. Jeżeli zatem uszkodzeniu uległy oryginalne części, poszkodowanemu przysługuje prawo do ich wymiany na identyczne oryginalne podzespoły. Stosowanie przez zakłady ubezpieczeń, w procesie likwidacji szkody, wyliczeń  jej wartości w oparciu o dostępne na rynku części alternatywne uznane musi być, co do zasady za działanie bezprawne,  chyba, że zgodę na ich zastosowanie wyrazi poszkodowany.

Co istotne, za bezprawne, co do zasady należy uznać także stosowanie przez zakłady ubezpieczeń tzw. potrąceń amortyzacyjnych, polegających obniżeniu przyznanego odszkodowania w oparciu o  procentowy (w różnej wysokości) ubytek wartości wymienionych części na nowe.

Ważne: Stosowanie potrąceń amortyzacyjnych, zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego, dozwolone jest wyłącznie w przypadku wykazania przez zakład ubezpieczeń wzrostu wartości pojazdu w wyniku zastosowania nowych części, które to działalnie prowadziło by do bezpodstawnego wzbogacenia poszkodowanego.      

Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, że w pewnych okolicznościach, urealnienie (amortyzacja) wartości wymienionych elementów będzie uzasadnione. Wiązać może się to np. z istnieniem starych, nie związanych uszkodzeń na wymienionym elemencie. Za bezprawne jednakże uznać należy, stosowanie potrąceń amortyzacyjnych bez podania uzasadnienia, lub wyłącznie w oparciu o wiek pojazdu.

Zapłata określonej sumy pieniężnej, prowadzić ma z kolei do przywrócenia stanu majątkowego poszkodowanego, który istniał przed wyrządzeniem szkody w oparciu o wyliczenie odszkodowania na podstawie cen części niezbędnych do przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody.

Ważne: W uchwale SN z dnia 15 listopada 2001 r. (sygn. akt III CZP 68/01, OSNC 2002 Nr 6, poz. 74), stwierdza się, że obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawić. W świetle tej uchwały Sądu Najwyższego nie ma znaczenia, jakim kosztem poszkodowany faktycznie dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle ma zamiar ją naprawić, tym samym zakład ubezpieczeń nie może żądać przedstawienia faktur czy rachunków wykazujących poniesione koszty.

Artykuł Naprawa uszkodzonego pojazdu (szkoda majątkowa) pochodzi z serwisu Fundacja Instytut Państwa i Prawa.

1) poszkodowany stracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy;

2) zwiększyły się jego potrzeby lub

3) zmniejszyły się jego widoki powodzenia na przyszłość.

Ważne: Świadczenie w postaci renty przysługuje, jeżeli zaistnieje przynajmniej jedna z w/w okoliczności!

Ważne:  Przyznanie renty może nastąpić tylko wtedy, gdy jedna z powyższych sytuacji będzie mieć względnie trwały charakter, co nie jest jednak równoznaczne z jej nieodwracalnością!

Ważne: Dla ustalenia wysokości renty, mającej charakter odszkodowawczy, nie są istotne możliwości zarobkowe podmiotu ponoszącego odpowiedzialność za szkodę, co oznacza, że trudna sytuacja majątkowa sprawcy szkody nie powinna wpływać na wysokość przyznanej renty!

Ad. 1 Całkowita lub częściowa utrata zdolności do pracy.

Podstawowym celem świadczenia w postaci renty z tytułu utraty zdolności do pracy jest rzeczywiście wyrównanie uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany w swych dochodach wskutek naruszenia jego zdrowia.

Przy obliczaniu wysokości renty należy wziąć pod uwagę wysokość dochodów, jakie mógłby uzyskiwać poszkodowany, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Wykazane przez poszkodowanego przychody, należy pomniejszyć o równowartość uzyskiwanych aktualnie i stale środki finansowe.

Ważne: Dla ustalenia wysokości renty nie jest istotne, że poszkodowany, pozbawiony zdolności do pracy zarobkowej mógłby uzyskiwać niezbędne środki utrzymania od osób zobowiązanych do alimentacji.

Niezbędną przesłanką, od której uzależnione jest prawo do renty z tytułu utraty zdolności do pracy jest by poszkodowany, aż do zdarzenia powodującego szkodę był faktycznie zdolny do wykonywania pracy zarobkowej.

Ważne: Prawo do renty przysługuje także, gdy w wyniku zdarzenia powodującego szkodę poszkodowany częściowo niezdolny do pracy przed wypadkiem, utracił tę zdolność całkowicie.

Ważne: Co do zasady, przyznanie renty nie jest uzależnione od tego, czy przed wystąpieniem szkody poszkodowany pracował zarobkowo i czy osiągał z tego tytułu jakieś dochody.

Z powyższego wynika, że świadczenia w postaci renty dochodzić może także osoba bezrobotna nie z własnej winy lub wyboru, przy założeniu, że wykaże realne możliwości podjęcia zatrudnienia. O wskazane świadczenie ubiegać może się również osoba nie pracująca lecz zajmująca się gospodarstwem domowym i wychowaniem dzieci.

Bez znaczenia dla prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy pozostaje fakt czy poszkodowany w wyniku wypadku uznany zostanie za inwalidę. Od przedstawienia orzeczenia w tym zakresie nie może być uzależnione prawo do omawianej renty.

Nie budzi wątpliwości, że czas trwania obowiązku płacenia renty musi odpowiadać okresowi zdolności poszkodowanego do pracy, przy założeniu, iż do zdarzenia powodującego szkodę nie doszło.

Ad. 2 Zwiększenie się potrzeb lub zmniejszenie widoków na przyszłość.

Zwiększenie się potrzeb nastąpi, gdy w wyniku zdarzenia powodującego szkodę, poszkodowany, celem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania, zmuszony będzie ponosić dodatkowe, stałe i powtarzające się koszty.

Do najbardziej typowych zaliczyć należy: konieczność zapewnienia stałej pieczy nad poszkodowanych, czy też koszty zapewnienia trwałej pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych.

Przy ustalaniu prawa do renty, nie jest istotny stan majątkowy poszkodowanego ani fakt czy konieczną dodatkową opiekę może zapewnić mu ktokolwiek z jego bliskich, co oznacza, że nawet w sytuacji realnych możliwości zaspokojenia zwiększonych potrzeb bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny, poszkodowany zachowuje prawo do przedmiotowej renty, mającej na celu pokrycie zwiększonych wydatków.

Ważne: Dla przyznania renty poszkodowany nie musi wykazać, że rzeczywiście ponosi ciężary finansowe związane z koniecznością zaspokajania dodatkowych potrzeb.

Zmniejszenie się widoków na przyszłość, należy oceniać odrębnie dla każdego indywidualnego przypadku.

Podkreśla się przy tym, że przesłanka ta może towarzyszyć utracie zdolności do pracy zarobkowej (zwłaszcza wówczas, gdy stan zdrowia osoby dotkniętej szkodą zmniejsza jej szanse na podjęcie pracy w ogóle, zwłaszcza atrakcyjnej) lub występować jako okoliczność zupełnie od pierwszej niezależna.

Artykuł Renta Uzupełniająca, renta na zwiększone potrzeby pochodzi z serwisu Fundacja Instytut Państwa i Prawa.

W wielu przypadkach poszkodowani, którzy ponieśli nieznaczną szkodę materialną, lub ulegli drobnemu wypadkowi rezygnują też z dochodzenia przysługujących im praw obawiając się skomplikowanej procedury i związanych z nią wydatków.

Celem Programu Pomocy Poszkodowanym jest udzielanie niezbędnych informacji o przysługujących prawach, sposobach ich realizacji oraz pomoc w przygotowaniu niezbędnych dokumentów. Pomoc udzielana jest przez wykwalifikowanych, doświadczonych prawników, którzy współpracując z Fundacją udzielają porad bezpłatnie.

Porady udzielane są wszystkim zainteresowanym, bez dodatkowych kryteriów. Porady udzielane są zgodnie z regulaminem porad prawnych Fundacji. Aby uzyskać poradę należy zgłosić się za pośrednictwem poczty e-mail pod adresem porady[@]fundacjaipp.pl lub pod nr tel. 18 546 11 46

Artykuł Program Pomocy Poszkodowanym pochodzi z serwisu Fundacja Instytut Państwa i Prawa.