Zachęcamy wszystkich do lektury raportu pt. „Diagnoza świadomości prawnej Polaków 2016”, w którym znajdziecie więcej ciekawych informacji na temat tego jak wygląda aktualny poziom wiedzy w tym zakresie w naszym społeczeństwie. Pełny raport można znaleźć poniżej:

Diagnoza świadomości prawnej Polaków 2016

Artykuł Stan świadomości prawnej Polaków wciąż niski pochodzi z serwisu Fundacja Instytut Państwa i Prawa.

Odpowiedź na powyższe pytanie uzależniona jest od rodzaju powstałych szkód. Inaczej bowiem kształtować będzie się odpowiedzialność za szkody na osobie a inaczej za szkody w mieniu.

Zgodnie  z art. 98 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych gdy szkoda została wyrządzona w okolicznościach uzasadniających odpowiedzialność cywilną posiadacza pojazdu mechanicznego lub kierującego pojazdem mechanicznym, a nie ustalono ich tożsamości ponosi, niejako zastępczo, Gwarancyjny Fundusz Ubezpieczeniowy.

Za szkody na osobie odpowiedzialność ta jest bezwzględna, Fundusz zaś wypłaca pełne odszkodowania osobom dotkniętym uszczerbkiem.

Jeśli zaś chodzi o szkody w mieniu, co do zasady Fundusz nie ponosi odpowiedzialności. Powstała tym samym szkoda majątkowa do chwili ustalenia sprawcy nie zostanie naprawiona.

Jednakże, odpowiedzialność gwarancyjna Funduszu aktualizuje się w przypadku szkody w mieniu, w której równocześnie u któregokolwiek uczestnika zdarzenia nastąpiła śmierć, naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, trwający dłużej niż 14 dni.

Ważne: Naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia powinny zostać stwierdzone orzeczeniem lekarza, posiadającego specjalizację w dziedzinie medycyny odpowiadającej rodzajowi i zakresowi powyższych naruszeń czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia!

Ważne: W przypadku szkody w pojeździe mechanicznym świadczenie Funduszu podlega zmniejszeniu o kwotę stanowiącą równowartość 300 euro, ustalaną przy zastosowaniu kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski obowiązującego w dniu ustalenia odszkodowania!

Uprawniony do odszkodowania zgłasza swoje roszczenia do Funduszu przez którykolwiek zakład ubezpieczeń wykonujący działalność ubezpieczeniową. Zakład ubezpieczeń nie może odmówić przyjęcia zgłoszenia szkody. W przypadku jakichkolwiek problemów uzasadnionym staje się skorzystanie z pomocy adwokata lub innego wykwalifikowanego prawnika.

Fundusz jest obowiązany zaspokoić roszczenie w terminie 30 dni, licząc od dnia otrzymania akt szkody od zakładu ubezpieczeń.

Z chwilą wypłaty przez Fundusz odszkodowania, sprawca szkody jest obowiązany do zwrotu Funduszowi spełnionego świadczenia i poniesionych kosztów.

Artykuł Kto odpowiada za szkodę gdy nie ustalono sprawcy kolizji czy wypadku? pochodzi z serwisu Fundacja Instytut Państwa i Prawa.

Obecnie, w wyniku dostosowania przepisów prawa krajowego do przepisów prawa wspólnotowego zakłady ubezpieczeń nie mogą dowolnie ustalać wysokości sumy gwarancyjnej, a to z uwagi na  wprowadzenie minimalnych progów wysokości sumy gwarancyjnej.

W związku z powyższym suma gwarancyjna w umowach odpowiedzialności komunikacyjnej OC nie może być niższa niż równowartość w złotych:

1)  w przypadku szkód na osobie – 5.000.000 euro w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte ubezpieczeniem bez względu na liczbę poszkodowanych,

2)  w przypadku szkód w mieniu – 1.000.000 euro w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte ubezpieczeniem bez względu na liczbę poszkodowanych.

W przypadku zaś gdyby w zawartej umowie suma gwarancyjna określona została w kwotach niższych niż przedstawione powyżej, takie postanowienie umowne byłoby nieważne, bowiem zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK, umowę ubezpieczenia obowiązkowego zawartą z naruszeniem przepisów ustawy uważa się za zawartą zgodnie z przepisami ustawy, co oznacza, że zapisy na polisie w odniesieniu do sum gwarancyjnych mniej korzystne niż określone w w/w ustawie nie będą miały zastosowania, a zastosowanie znajdą sumy ubezpieczenia określone przepisami prawa.

Wskazany mechanizm ma zapewniać zarówno maksymalna ochronę ubezpieczonego, ale także ochronę poszkodowanego, gwarantując realną możliwość pokrycia wszelkich powstałych szkód.

Artykuł Suma gwarancyjna w umowach odpowiedzialności komunikacyjnej OC pochodzi z serwisu Fundacja Instytut Państwa i Prawa.

Powyższe oznacza, że zakład ubezpieczeń z tytułu zawartej umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, nie odpowiada wyłącznie za szkody:

a) polegające na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie mienia, wyrządzone przez kierującego posiadaczowi pojazdu mechanicznego; dotyczy to również sytuacji, w której posiadacz pojazdu mechanicznego, którym szkoda została wyrządzona, jest posiadaczem lub współposiadaczem pojazdu mechanicznego, w którym szkoda została wyrządzona;

Analizując powyższe wyłączenie w pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na fakt, że dotyczy ono wyłącznie mienia poszkodowanego.  Wyrządzone zaś przez kierującego pojazdem szkody na osobie posiadacza pojazdu (który np. jest pasażerem posiadanego przez siebie pojazdu) w każdym przypadku będą rekompensowane w ramach ubezpieczenia OC.

Opisane powyżej wyłączenie obejmuje zarówno sytuację, w której kierujący i posiadacz pojazdu poruszają się jednym samochodem jak i sytuacje, w której w wypadku biorą udział dwa pojazdy należące do tej samej osoby.

Ważne: Zakład ubezpieczeń ponosi odpowiedzialność gwarancyjną wynikającą z umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody na osobie wyrządzone przez kierującego pojazdem, w tym także pasażerowi będącemu wraz z kierowcą współposiadaczem tego pojazdu, bez względu na stopień łączących je więzi i relacji!

b) wynikłe w przewożonych za opłatą ładunkach, przesyłkach lub bagażu, chyba że odpowiedzialność za powstałą szkodę ponosi posiadacz innego pojazdu mechanicznego niż pojazd przewożący te przedmioty;

Zakład ubezpieczeń nie ponosi odpowiedzialności za szkody powstałe w przewożonych odpłatnie przesyłkach czy też bagażu. Zakład ubezpieczeń odpowiada jednak zawsze za szkody spowodowane ruchem pojazdu w towarach, przesyłkach, bagażach przewożonych przez inny pojazd mechaniczny.

Ważne:  Wyłączenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń nastąpi jedynie przy spełnieniu warunku odpłatności przewozu rzeczy. Jeśli bowiem przewożone są one wraz z pasażerem bez dodatkowej opłaty, zakład ubezpieczeń ponosi odpowiedzialność za ich uszkodzenie lub utratę spowodowane ruchem pojazdu przewożącego!

c) polegające na utracie gotówki, biżuterii, papierów wartościowych, wszelkiego rodzaju dokumentów oraz zbiorów filatelistycznych, numizmatycznych i podobnych;

Większość z przedstawionych w omawianym punkcie przedmiotów nie stwarza większych trudności interpretacyjnych.

W doktrynie przyjmuje się przykładowo, że istotną cechą biżuterii jest jej ozdobny, a nie użytkowy charakter, tym też kryterium należy się posługiwać w każdej odrębnej sprawie.

Ważne: Zdaniem Sądu Najwyższego do biżuterii nie zalicza się zegarka, choćby wykonany był ze złota!

d)  polegające na zanieczyszczeniu lub skażeniu środowiska.

Poza czterema wskazanymi przypadkami zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń ma charakter absolutny. Jeśli odmowa uznania odpowiedzialności ubezpieczyciela budzi wątpliwości warto skorzystać z pomocy adwokata lub radcy prawnego. Profesjonalna pomoc prawna z pewnością  usprawni proces likwidacji szkody.

Artykuł Wyłączenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń pochodzi z serwisu Fundacja Instytut Państwa i Prawa.

• ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.
• ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Analiza przedstawionych tekstów ustaw wskazuje, że każdy właściciel pojazdu mechanicznego, do kategorii których zalicza się: pojazd samochodowy, pojazd wolnobieżny, ciągnik rolniczy, motocykl, motorower, a nawet przyczepę, ma obowiązek zawrzeć umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej tzw. OC komunikacyjne.

Realizując powyższy obowiązek właściciel (ubezpieczający) zawiera umowę ubezpieczenia obowiązkowego z wybranym zakładem ubezpieczeń, wykonującym działalność ubezpieczeniową w zakresie tego ubezpieczenia.

Ważne: Zakład ubezpieczeń posiadający zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w grupach obejmujących ubezpieczenia obowiązkowe nie może odmówić zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, jeżeli w ramach prowadzonej działalności ubezpieczeniowej zawiera takie umowy ubezpieczenia!

Umowa obowiązkowego ubezpieczenia zasadniczo zawierana jest na okres 12 miesięcy. Posiadacz pojazdu jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia OC komunikacyjnego najpóźniej w dniu rejestracji pojazdu, z wyjątkiem pojazdów historycznych, ale nie później niż z chwilą wprowadzenia pojazdu do ruchu.

Ważne: Właściciel pojazdu zobowiązany jest zachować ciągłość ubezpieczenia przez cały okres, w którym pojazd pozostaje zarejestrowany, nawet wtedy gdy czasowo z niego nie korzysta!

Ważne: Jeżeli właściciel nie później niż na jeden dzień przed upływem okresu 12 miesięcy, na który umowa ubezpieczenia OC została zawarta, nie powiadomi na piśmie zakładu ubezpieczeń o jej wypowiedzeniu, uważa się, że została zawarta następna umowa na kolejne 12 miesięcy!

Wskazany powyżej mechanizm, gwarantujący ciągłość ubezpieczenia, w zasadzie chroni interes właściciela, pamiętać bowiem należy, że odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej obejmuje wyłącznie szkody, będące następstwem zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia.

Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń trwa zatem przez okres wskazany w umowie i kończy się z upływem ostatniego dnia tego okresu, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w ustawie. W przypadku braku innych postanowień, odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń rozpoczyna się z chwilą zawarcia umowy i zapłacenia składki ubezpieczeniowej lub jej pierwszej raty.

Ważne: W przypadku opłacania składki ubezpieczeniowej w ratach, niezapłacenie raty składki w terminie oznaczonym przez zakład ubezpieczeń nie powoduje ustania odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń.

Obowiązkowym ubezpieczeniem komunikacyjnym OC objęta jest odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu.

Pod pojęciem ”każdej osoby” należy rozumieć każdego kto prowadzi pojazd, bez względu na to, czy został do tego upoważniony czy też nie.

Ważne: Za szkodę powstałą w związku z ruchem pojazdu mechanicznego uważa się również szkodę powstałą podczas i w związku z wsiadaniem do pojazdu mechanicznego lub wysiadaniem z niego, bezpośrednim załadowywaniem lub rozładowywaniem pojazdu mechanicznego, zatrzymaniem lub postojem pojazdu mechanicznego.

Powyżej przedstawiono jedynie podstawowe, ogólne zasady dotyczące obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych, celem poszerzenia wiedzy jak również uzyskania odpowiedz na szczegółowe kwestie dotyczące omawianej materii, zapraszamy Państwa do lektury pozostałych naszych artykułów.

Zasady odpowiedzialności opisane i sformułowane zostały w  odpowiednich przepisach, jednakże sposób w jaki zostały one sformułowane, często dosyć  ogólny i trudno zrozumiały dla samych poszkodowanych, zniechęca, czy też uniemożliwia walkę o przysługujące Państwu prawa. Dodatkowo, niebagatelne znaczenie przy ich interpretacji odgrywa orzecznictwo sądów powszechnych jak również Sądu Najwyższego, którego biegła znajomość ułatwia dochodzenie swych praw. Dlatego w przypadku dochodzenia  odszkodowania z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych warto szczegółowo poznać swoje prawa, aby móc je również skutecznie  egzekwować od ubezpieczyciela.

W przypadku pytań, problemów można  również zwrócić się z prośbą o podjęcie interwencji, poradę prawną świadczoną przez  Fundację Instytut Państwa i Prawa, z którą w ramach wolontariatu współpracującą z wykwalifikowani prawnicy, tj. adwokaci i radcowie prawni. Jesteśmy do Państwa dyspozycji.

Artykuł Ubezpieczenie komunikacyjne OC – informacje ogólne pochodzi z serwisu Fundacja Instytut Państwa i Prawa.

Czy kierowca, który niefortunnie wjedzie w dziurę może liczyć na odszkodowania i kto zatem odpowiada za powstałą szkodę (urwane koło, złamany wahacz, itp.).

Odpowiadając na powyższe pytanie, w pierwszej kolejności nalży ustalić kategorie (dziurawej) drogi, na której doszło do zdarzenia. Podkreślić przy tym należy, że nie ma w kraju dróg niczyich. Drogi dzielimy zaś na następujące kategorie:

Drogi krajowe, których zarządca jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad; Wojewódzkie, których zarządcą jest zarząd województwa;

Powiatowe, których zarządcą jest zarząd powiatu;

Gminne, których zarządcą jest wójt (burmistrz, prezydent miasta)

Pozostałe drogi, niezaliczane do żadnej z w/w kategorii np. w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi są drogami wewnętrznymi. Zarządzanie nimi to obowiązek zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku – właściciela tego terenu.

Obowiązki zarządcy drogi bez względu na jej charakter  i kategorię do której ją przypiszemy reguluje w szczególności art. 20 ustawy o drogach publicznych, do których m.in. należy utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich.

Zgodnie zaś z ogólna zasadą odpowiedzialności wyrażoną w art. 415 k.c. za wyrządzoną drugiemu (właścicielowi lub posiadaczowi pojazdu) szkodę odpowiada ten komu można przypisać winę.

Ustalenie właściwego zarządcy drogi, odpowiedzialnego za jej utrzymanie we właściwym stanie, a w dalszej kolejności za szkody spowodowane złym stanem jej nawierzchni (dziury itp.), nie gwarantuje jednak uzyskania należnego odszkodowania.

W celu uzyskania odszkodowania, konieczne będzie więc odpowiednie udokumentowanie okoliczności, w których doszło do wypadku. W tym celu należy, zgromadzić jak najwięcej dowodów, np. wykonać serię fotografii z miejsca zdarzenia, nagrań video (np. telefonem komórkowym, kamerą samochodową). Jeśli to możliwe ustalić dane (imię nazwisko, adres) świadków zdarzenia. Brak wystarczającego materiału dowodowego w sprawie, skutkować będzie niekorzystnym dla nas rozstrzygnięciem. Na poszkodowanym bowiem spoczywa obowiązek udowodnienia, wszystkich przesłanek odpowiedzialności, tj. winy zarządcy drogi, powstałej szkody oraz adekwatnego związku pomiędzy zdarzeniem a powstałą szkodą.

Jako dowód w sprawie posłużyć mogą również raporty straży miejskiej, czy policji. Warto więc w momencie ewentualnego wypadku wezwać na pomoc odpowiednie służby, które udokumentują miejsce wypadku. Jej kopia będzie niezbędna przy roszczeniach odszkodowawczych. Jest to szczególnie istotny przy braku innych źródeł dowodowych.

Z całą pewnością jednak, proces likwidacji szkody najlepiej powierzyć wykwalifikowanemu prawnikowi, którym jest adwokat lub radca prawny.

Artykuł Odpowiedzialność zarządcy drogi za wypadek na osobie Odpowiedzialność zarządcy drogi za szkodę na mieniu pochodzi z serwisu Fundacja Instytut Państwa i Prawa.

1) na osobie, zawsze gdy szkoda została wyrządzona w okolicznościach uzasadniających odpowiedzialność cywilną posiadacza pojazdu mechanicznego lub kierującego pojazdem mechanicznym, a nie ustalono ich tożsamości;

2) w mieniu (np. uszkodzony samochód), tylko w przypadku szkody, w której równocześnie u któregokolwiek uczestnika zdarzenia nastąpiła śmierć, naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, trwający dłużej niż 14 dni, a szkoda została wyrządzona w okolicznościach uzasadniających odpowiedzialność cywilną posiadacza pojazdu mechanicznego lub kierującego pojazdem mechanicznym, a nie ustalono ich tożsamości.

Ważne: Naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia powinny zostać stwierdzone orzeczeniem lekarza, posiadającego specjalizację w dziedzinie medycyny odpowiadającej rodzajowi i zakresowi powyższych naruszeń czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia.

Ważne: W przypadku szkody w pojeździe mechanicznym świadczenie Funduszu podlega zmniejszeniu o kwotę stanowiącą równowartość 300 euro, ustalaną przy zastosowaniu kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski obowiązującego w dniu ustalenia odszkodowania

3) na osobie, w mieniu, w mieniu i na osobie, gdy:

a) posiadacz zidentyfikowanego pojazdu mechanicznego, którego ruchem szkodę tę wyrządzono, nie był ubezpieczony obowiązkowym ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych,

b) posiadacz zidentyfikowanego pojazdu mechanicznego, którego ruchem szkodę tę wyrządzono, zarejestrowanego za granicą na terytorium państwa, którego biuro narodowe jest sygnatariuszem Porozumienia Wielostronnego, nie był ubezpieczony obowiązkowym ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, a pojazd mechaniczny był pozbawiony znaków rejestracyjnych, bądź znaki te nie były, w momencie zdarzenia, przydzielone temu pojazdowi przez właściwe władze,

c) rolnik, osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym lub osoba pracująca w jego gospodarstwie rolnym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z posiadaniem przez rolnika tego gospodarstwa rolnego szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia, a rolnik nie był ubezpieczony obowiązkowym ubezpieczeniem OC rolników.

2. W przypadku ogłoszenia upadłości zakładu ubezpieczeń albo oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości zakładu ubezpieczeń lub umorzenia postępowania upadłościowego, jeżeli majątek dłużnika oczywiście nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego albo w przypadku zarządzenia likwidacji przymusowej zakładu ubezpieczeń, jeżeli roszczenia osób uprawnionych nie mogą być pokryte z aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, do zadań Funduszu należy również zaspokajanie roszczeń osób uprawnionych z:

1) umów ubezpieczeń obowiązkowych, za szkody powstałe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

Artykuł Zadania realizowane przez Gwarancyjny Fundusz Ubezpieczeniowy pochodzi z serwisu Fundacja Instytut Państwa i Prawa.

Odpowiedzialność zobowiązanego dotyczy zatem dwóch aspektów, tj. straty rzeczywistej (damnum emergens) oraz szkody w postaci utraconych korzyści (lucrum cesans).

Wyrażona w art. 361 k.c. zasada pełnej kompensację szkody, sprowadza się zatem do wyrównania powstałej szkody, polegające na przywróceniu majątku poszkodowanego do stanu sprzed wystąpienia szkody.

W przypadku szkody komunikacyjnej stratą będą więc przede wszystkim koszty poniesione przez poszkodowanego związane z naprawą pojazdu lub zakupu pojazdu porównywalnego, na powypadkowe badanie techniczne, holowanie, czy na wynajem pojazdu zastępczego, ale także inne przedmioty, które uległy uszkodzeniu w wyniku zdarzenia drogowego oraz w pewnych przypadkach utrata wartości handlowej pojazdu.

W zakresie utraconych korzyści, odpowiedzialność zobowiązanego polegać będzie w zasadzie na kompensacji utraconych na skutek wypadku zarobków poszkodowanego.

Podsumowując wskazać należy, że wysokość odszkodowania, stanowiąca równowartość poniesionej przez poszkodowanego szkody, ustalana musi być odrębnie dla każdego przypadku. Wobec powyższego koniecznym może okazać się zasięgnięcie opinii prawnika (adwokat lub radca prawny).

Artykuł Szkoda majątkowa – informacje ogólne pochodzi z serwisu Fundacja Instytut Państwa i Prawa.

Przywrócenie pojazdu do stanu poprzedniego, wg utrwalonego stanowiska SN, polega na przywróceniu rzeczy uszkodzonej do stanu poprzedniego polega na doprowadzeniu jej do stanu używalności w takim zakresie, jaki istniał przed wyrządzeniem szkody.

Ważne: Poszkodowany nabywając części zamienne nie ma obowiązku poszukiwać sprzedawcy oferującego je najtaniej.

Ważne: Poszkodowanemu przysługuje faktycznie poniesiony koszt robocizny obowiązujących w wybranym przez poszkodowanego warsztacie. Nie jest dopuszczalne przyjmowanie uśrednionej stawki.

Dla poszkodowanego powyższe wiąże się z prawem do wymiany uszkodzonych w wypadku komunikacyjnym części na części identyczne, jakie posiadał wcześniej w swoim pojeździe. Jeżeli zatem uszkodzeniu uległy oryginalne części, poszkodowanemu przysługuje prawo do ich wymiany na identyczne oryginalne podzespoły. Stosowanie przez zakłady ubezpieczeń, w procesie likwidacji szkody, wyliczeń  jej wartości w oparciu o dostępne na rynku części alternatywne uznane musi być, co do zasady za działanie bezprawne,  chyba, że zgodę na ich zastosowanie wyrazi poszkodowany.

Co istotne, za bezprawne, co do zasady należy uznać także stosowanie przez zakłady ubezpieczeń tzw. potrąceń amortyzacyjnych, polegających obniżeniu przyznanego odszkodowania w oparciu o  procentowy (w różnej wysokości) ubytek wartości wymienionych części na nowe.

Ważne: Stosowanie potrąceń amortyzacyjnych, zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego, dozwolone jest wyłącznie w przypadku wykazania przez zakład ubezpieczeń wzrostu wartości pojazdu w wyniku zastosowania nowych części, które to działalnie prowadziło by do bezpodstawnego wzbogacenia poszkodowanego.      

Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, że w pewnych okolicznościach, urealnienie (amortyzacja) wartości wymienionych elementów będzie uzasadnione. Wiązać może się to np. z istnieniem starych, nie związanych uszkodzeń na wymienionym elemencie. Za bezprawne jednakże uznać należy, stosowanie potrąceń amortyzacyjnych bez podania uzasadnienia, lub wyłącznie w oparciu o wiek pojazdu.

Zapłata określonej sumy pieniężnej, prowadzić ma z kolei do przywrócenia stanu majątkowego poszkodowanego, który istniał przed wyrządzeniem szkody w oparciu o wyliczenie odszkodowania na podstawie cen części niezbędnych do przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody.

Ważne: W uchwale SN z dnia 15 listopada 2001 r. (sygn. akt III CZP 68/01, OSNC 2002 Nr 6, poz. 74), stwierdza się, że obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawić. W świetle tej uchwały Sądu Najwyższego nie ma znaczenia, jakim kosztem poszkodowany faktycznie dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle ma zamiar ją naprawić, tym samym zakład ubezpieczeń nie może żądać przedstawienia faktur czy rachunków wykazujących poniesione koszty.

Artykuł Naprawa uszkodzonego pojazdu (szkoda majątkowa) pochodzi z serwisu Fundacja Instytut Państwa i Prawa.

Ważne: Poszkodowany zobligowany jest dążyć do zmniejszenia skutków szkody, tym samym poniesiony koszt holowania nie może być dowolny, lecz winien odpowiadać rynkowym ceną usługi.

Poszkodowanemu przysługuje zwrot poniesionych kosztów najmu pojazdu zastępczego. Wskazane stanowisko wyrażone zostało m.in. wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2004 r. (sygn. IV CK 672/03), w którym przyjęto, iż utrata możliwości korzystania z rzeczy wskutek jej zniszczenia stanowi szkodę majątkową. Poniesione zaś przez poszkodowanego koszty najmu pojazdu zastępczego, mieszczą się w granicach skutków szkody podlegających wyrównaniu. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, iż postulat pełnego odszkodowania przemawia za przyjęciem stanowiska o potrzebie zwrotu przez ubezpieczyciela tzw. wydatków koniecznych, potrzebnych na czasowe używanie zastępczego środka transportu w związku z niemożliwością korzystania z niego wskutek zniszczenia. Termin „wydatków koniecznych” oznacza przy tym wydatek niezbędny dla korzystania z innego pojazdu w takim samym zakresie, w jakim poszkodowany korzystałby ze swego środka lokomocji, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Ważne: Zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego przysługuje zarówno osobą fizycznym, wykorzystującym pojazd wyłącznie dla celów osobistych, jak również przedsiębiorcą, wykorzystującym pojazd w zakresie prowadzonego przedsiębiorstwa.

Ważne: Dostęp do komunikacji publicznej, nie stanowi przesłanki uzasadniającej odmowę pokrycia kosztów najmu pojazdu zastępczego.

Należy przyjąć, że czas najmu pojazdu zastępczego, za który przysługuje poszkodowanemu zwrot kosztów wyznacza w rzeczywistości rodzaj powstałej szkody.

Przy szkodzie częściowej, za uzasadniony należy przyjąć czas konieczny do dokonania naprawy, tj., okresu, w którym uszkodzony pojazd w normalnym toku mógł zostać naprawiony z uwzględnieniem czynności procesu likwidacji szkody. Czas ten będzie zatem zależny od okoliczności danego przypadku, przy uwzględnieniu wielu istotnych czynników (np. czasu dokonania oględzin uszkodzonego pojazdu przez przedstawiciela zakładu ubezpieczeń, zamówienia, dostarczenia i koniecznego oczekiwania na niezbędne do naprawy części itp.).

Przy szkodzie całkowitej, za uzasadniony należy przyjąć czas od dnia zniszczenia pojazdu, do dnia, w którym poszkodowany mógł nabyć nowy pojazd.

Artykuł Koszt holowania oraz najmu pojazdu zastępczego (szkoda majątkowa) pochodzi z serwisu Fundacja Instytut Państwa i Prawa.